13 kwietnia to Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Upamiętnia on rocznicę opublikowania przez Niemcy w 1943 roku informacji o odkryciu w Katyniu pod Smoleńskiem w Rosji, masowych grobów oficerów Wojska Polskiego, zamordowanych przez NKWD w 1940 roku. W tym roku przypada 80. rocznica Zbrodni Katyńskiej. Zapewne planowane są uroczystości w gminach i miastach naszego powiatu, gdzie posadzono już Dęby Katyńskie, które są symbolem pomordowanych żołnierzy i policjantów pochodzących z naszego terenu.

Zwracamy się z apelem do mieszkańców naszego powiatu, że jeżeli są w posiadaniu informacji, dokumentów, iż członkowie rodzin zginęli w miejscach kaźni – a nie zostali jeszcze upamiętnieni Dębami Katyńskimi, o zgłoszenie się do Urzędu Miasta w Słupcy lub Starostwa Powiatowego w Słupcy.

Wiosną 1940 roku NKWD wymordowało z motywów politycznych blisko 22 tysiące obywateli polskich wziętych do niewoli po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939. Byli wśród nich oficerowie Wojska Polskiego – wybitni dowódcy i stratedzy, policjanci, urzędnicy, uczeni, profesorowie wyższych uczelni, artyści, lekarze, nauczyciele, prawnicy. Stanowili elitę narodu, jego potencjał obronny, intelektualny i twórczy.

Jeńcy ginęli od strzału w tył głowy. Ofiary dokonanej zbrodni były pogrzebane w zbiorowych mogiłach Katyniu, Charkowie oraz Miednoje. Egzekucje trwały od kwietnia do maja 1940 roku.

Około 15. tysięcy ofiar stanowili więźniowie przetrzymywani wcześniej w obozach specjalnych NKWD w Starobielsku, Ostaszkowie i Kozielsku. Byli to głównie oficerowie wojska i policjanci. Pozostałe 7 tysięcy, w większości cywilów, osadzono w więzieniach zachodnich obwodów republik Ukraińskiej i Białoruskiej, czyli terenach wschodnich Polski, włączonych w 1939 roku do Związku Radzieckiego. Dotychczas nie znamy miejsc ich pochówku.

Polskich jeńców rozstrzelano na podstawie uchwały Biura Politycznego KC Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików) z 5 marca 1940 roku. Nakazano w niej zamordowanie ponad 25. tysięcy polskich jeńców wojennych przetrzymywanych w obozach i więzieniach na Ukrainie i Białorusi. Decyzja została jednogłośnie zaakceptowana przez członków Biura Politycznego – Stalina, Woroszyłowa, Mołotowa, Mikojana, Kalinina, Kaganowicza i Berię, którzy złożyli pod nią swoje podpisy.

Na terenie powiatu słupeckiego: w Słupcy, Lądku, Ciążeniu, Ostrowitem i Trąbczynie gm. Zagórów, począwszy od 2010 r. powstawały Miejsca Pamięci ku czci pomordowanym. Realizowany wciąż program „Katyń … ocalić od zapominania” – akcja sadzenia Dębów Katyńskich, pozwolił, na terenie powiatu słupeckiego, na posadzenie dwudziestu czterech Dębów Katyńskich.

W kwietniu br. w Słupcy zrealizowane zostaną obchody 80. rocznicy Zbrodni Katyńskiej.

Zwracamy się z apelem do mieszkańców naszego powiatu, iż jeżeli są w posiadaniu informacji, dokumentów, iż członkowie rodzin zginęli w miejscach kaźni – a nie zostali jeszcze upamiętnieni Dębami Katyńskimi, o zgłoszenie się do Urzędu Miasta w Słupcy lub Starostwa Powiatowego w Słupcy.

***

Dęby Katyńskie na terenie powiatu słupeckiego posadzono do tej pory:

Słupca

ppłk. Antoni Szypowski

kpt. Tadeusz Parys – burmistrz m. Słupcy w latach 1924-1927

por. Stanisław Anglik

asp. PP Walenty Bartkowiak

asp. PP Edward Parus

asp. PP Adam Makowski

asp. PP Franciszek Rybicki

asp. PP Stanisław Batorski

komendant Powiatowy Policji w Słupcy Alfred von Koehne – od 1931 r.

asp. PP Stanisław Karolczak

asp. PP Stanisław Solczyński

asp. PP Piotr Górecki

asp. PP Józef Zelek

asp PP Franciszek Jasiak

Ostrowite

por. Jerzy Szeluto

mjr Czesław Klepacz

Lądek

kpt. Konstanty Bielawski

por. Edward Byczkowski

por. Wawrzyniec Kluczyński

asp. PP Andrzej Szuman

Ciążeń gm. Lądek

por. Bolesław Knasiak

por. Antoni Górecki

kpt. Tadeusz Woropaj

Trąbczyn gm. Zagórów 

asp. PP Teofil Klechamer